Ostoja bobrów na rzece Pasłęce

”Ostoja bobrów na rzece Pasłęce"- rezerwat o powierzchni 4258,79 ha, utworzony został w 1970 r, (MP nr.2 poz. 21) w celu zachowania stanowisk bobra. Rezerwat obejmuje rzekę Pasłęka wraz z przylegającymi gruntami od źródeł rzeki do granic miasta Braniewo, wraz z trzema przepływającymi jeziorami: Sarąg, Łęguty i Isąg, zaporowym Jeziorem Pierzchal­skim oraz dolnymi odcinkami dopływów: Marąg, Drwęca Warmińska i Wałsza”.

Bobry były niegdyś na Pojezierzu Mazurskim stałym składnikiem fauny. Jeszcze w XVIII w. należały na tych terenach do zwierząt pospolitych. Należały do zwierząt łownych. Były przedmiotem handlu za ogon bobra płacono 2 dukaty. Nastąpiła ich prawie całkowita zagłada. Generalnie uważa się, że zwierzęta te na Warmii i Mazurach zostały wytępione na początku XIX stulecia.

Ponownie bobry pojawiły się tu w wyniku świadomej działalności człowieka. W 1928 r., zakupione od niemieckiego emigranta z Kanady, 6 par bobrów kanadyjskich dały początek hodowli koło Markowa. Z fermy tej (podczas powodzi w 1932 r.) zwierzęta wydostały się na wolność, tworząc nad Pasłęką lokalne populacje. Ponadto podczas II wojny światowej Niemcy osiedlili nad Pasłęką bobry europejskie przywiezione podbitych terenów ZSRR .

W 1961 r. nad Pasłęką wypuszczono 4 bobry europejskie, pochodzące ze zlikwidowanego rezerwatu w Oliwie. Obecnie w województwie warmińsko - mazurskim na terenie dorzecza Pasłęki żyje ok. 70 rodzin bobrów.

Ciało bobra pokryte jest gęstym, błyszczącym futrem o barwie od czarnej do brunatnej. Ze względu na strukturę oraz natłuszczenie pro­duktem gruczołu przyanalnego futro nie przemaka w wodzie. Kończyny przednie są chwytne, palce kończyn tylnych spięte błoną pławną. Ogon, zwany kielnią lub pluskiem, pokryty łuskowatą, zrogowaciałą skórą, jest spłaszczony, podczas pływania służy do sterowania. Silne siekacze, zwane strugami, pozwalają przegryźć nawet twardy materiał i stanowią groźny oręż w walce.

Bóbr jest zwierzęciem roślinożernym, jada korę, gałęzie i liście drzew, najchętniej topoli, osiki, wierzby, ale przy braku miękkich gatunków korzysta nawet z graba zwyczajnego, sosny pospolitej i świerka. Jesienią bobry gromadzą i zatapiają w pobliżu domków zwanych żeremiami lub gonami, gałęzie drzew, stanowiące zapasy pożywienia na zimę. Gałęzie, tak pokarmowe, jak i budulec na tamy, transportują drogą wodną. Przy niskim poziomie wody kopią kanały transportowe. Zwierzęta te prowadzą głównie nocny tryb życia, choć można je spotkać także w dzień. Bobry są świetnymi drwalami, na ścięcie topolo o średnicy 30 cm bóbr potrzebuje tylko 15 minut.

W wyniku ścisłej ochrony gatunkowej pogłowie bobrów w kraju wzrasta. Obecnie bobry w Polsce prze­kroczyły liczebność 16000 sztuk, z czego na Warmii i Mazurach żyje około 3000 sztuk. Często ich sąsiedztwo daje się mocno we znaki okolicznym mieszkańcom poprzez częste zalewanie pól i łąk. Rozprzestrzeniają się często w sposób nie kontrolowany co powoduje, że zasiedlają obszary gdzie dotychczas one nie występowały. Minister Ochrony Środowiska i Zasobów Leśnych wydaje jednorazowe zgody na odstrzał bobrów na terenach gdzie występuje nadmiar tych zwierząt i w sposób szczególny tereny te są narażone na podtapianie i związane z tym straty materialne ponoszone przez właścicieli gruntów.

O wartości przyrodniczej opisywanego rezerwatu na Pasłęce stanowią tylko bobry. Ten, mający ponad 200 km. długości rezerwat jest bardzo interesujący i zróżnicowany pod względem krajobrazowym. Zawiera dzikie, przełomowe odcinki rzeki, ponadto odcinki nizinne, gdzie rzeka leniwie płynie między łąkami i torfowiskami, oraz piękne, chro­nione przed nadmierną presją turystyczną jeziora.

Oprócz bobrów w rezerwacie występuje: wydra, norka amerykańska, zimorodek, pluszcz, spotkać tu też można bielika, orlika krzykliwego, żurawia, tracza nurogęś, sarnę, dzika, jelenia i inne. Ponadto w bystrych wodach Pasłęki żyje bogata ichtiofauna; w górnej części dorzecza Pasłęki stwierdzono występowanie 24 gatunków ryb.

Podobnie jak fauna, również szata roślinna rezerwatu, z uwagi na wielką jego rozległość i różnorodność siedliskową, jest bardzo zróżnicowana i bogata. Generalnie można stwierdzić, że lasy nadrzeczne rejonu południowego zajmują siedliska borowe z przewagą sosny pospolitej, z licznym udziałem dębu szypułkowego, graba zwczajnego, brzozy brodawkowatej i buka zwyczajnego. Natomiast rejon północny, oddzielony od poprzedniego terenami łąkowymi, zajmujący żyźniejsze obszary, pokrywają piękne lasy liściaste typu grądowego, w których dominują okazałe dęby szypułkowe i buki zwyczajne ze znaczną domieszką lipy drobnolistnej, klonu zwyczajnego, a w sąsiedztwie wód olchy czarnej, jesiona wyniosłego i wiązów: górskiego, szypółkowego Ulmus laevis oraz pospolitego. W runie rezerwatu występuje wiele gatunków rzadkich i chronionych np. wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów, bluszcz pospolity, kopytnik pospolity, kilka gatunków storczyków i inne.

Opracowanie i zdjęcia Zbigniew Kędziora

( “Rezerwaty przyrody....” Olsztyn 1999r.)

Rozlewisko Pasłęki w okolicach wsi Dębiny

Koryto rzeki w okolicach Bemowizny

Strona Główna

© 2008-2013 ktp-figa.net Polityka Prywatności